Şehir büyürken ilçeler
On sekiz yılda Çanakkale'nin nüfusu %20 arttı. Ama bu büyüme ilçelere eşit dağılmadı. Merkez %80 büyürken altı ilçe küçüldü.
Aşağıdaki hikâye bu ayrışmayı altı sahnede anlatıyor. Haritada ise her ilçeyi kendin keşfedebilirsin.
Merkez büyürken çevre
Harita her sahnede kendi verisinin yıllarında akar. Durdurabilir, sahne atlayabilir ya da klavyede boşluk ve ok tuşlarıyla yönetebilirsin.
Çanakkale'nin 12 ilçesi
Büyüyen Merkez, küçülen ilçeler, yaşlanan kırsal, doğumlar, evlilikler ve boşanmalar.
İlçeni seç, göstergeyi değiştir
Nüfus göstergeleri 2007–2025 arasında yıl yıl akar. Yaş, medeni durum ve nüfus hareketleri bulunabilen tek yıla aittir, düğmede yılı yazıyor.
Çanakkale Belediyesi'nin bütçesi
Çanakkale Belediyesi'nin gerçekleşen bütçe geliri ve gideri, 2024 fiyatlarıyla. Belediyenin kişi başı reel kaynağı 2014–2022 arasında yerinde saydı; artış 2023'ten sonra geldi.
Kaynak: Sayıştay düzenlilik denetim raporları (bütçe gelirleri ve giderleri tabloları), her değer iki ayrı okumayla. Reel değerler TÜFE (2003=100) yıllık ortalamasıyla 2024 fiyatlarına çevrildi. Kişi başı değer, TÜİK'in Çanakkale Belediyesi nüfusuna (belediye sınırı içi; Kepez beldesi ve köyler hariç) bölündü. Belediye nüfusu 2014'te 119.806, 2024'te 145.194 kişi. 2014 gelir tahmini borçlanma dahildir. 2016 gideri için 2016 raporu (145,2 milyon TL) esas alındı; 2017–2018 raporları 155,6 milyon TL veriyor. Öteki 11 ilçe belediyesi Sayıştay'ca her yıl denetlenmediği için seri yalnızca Merkez'de var.
Bir kent büyürken insanlarına kaç seçenek bırakır?
Bu sayfadaki sayılar, Şehir Büyürken: Çanakkale'de Büyüyen Kent ve Gündelik Hayat kitabının arka planı. Kitap, kentin sahip oldukları ile insanların gerçekten yapabildikleri arasındaki mesafeyi izliyor.
Kitabı ve seminer sunumunu görSayılar nereden geliyor?
- Nüfus, erkek, kadın (2007–2025): TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, ilçe sonuçları; TÜİK'e dayanan ikincil kaynaklardan derlendi (nufusune.com, nufusu.com, urbistat, GMKA). 12 ilçenin toplamı 19 yılın her birinde TÜİK il toplamına birebir eşit.
- 65 yaş üstü payı ve medeni durum (2020): TÜİK ADNKS, urbistat üzerinden. Boşanmışların evlilere oranı tabandan bağımsız olduğu için kullanıldı.
- Medyan yaş (2021): TÜİK, Güney Marmara Kalkınma Ajansı yayını üzerinden.
- Doğum, evlenme ve boşanma (2025): TÜİK Doğum, Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, ilçe sonuçları; ikincil kaynak üzerinden. Evlenme (3.424) ve doğum (4.229) ilçe toplamları il toplamına eşit; boşanmada ilçe toplamı 1.563, il toplamı 1.524. Hızlar yıl ortası nüfusla hesaplandı. Bozcaada, Eceabat ve Gökçeada'da sayılar küçük olduğundan oranlar dikkatli okunmalı.
- Belediye bütçesi (2014–2024): Sayıştay, Çanakkale Belediyesi düzenlilik denetim raporları; TÜFE (2003=100) ve belediye nüfusu (ADNKS), TÜİK.
- İlçe sınırları: © OpenStreetMap katkıcıları, ODbL lisansı. Resmî idari sınır değildir.
TÜİK'in ilçe düzeyinde yaş grubu, göç ve eğitim serileri bu sayfaya eklendikçe gösterge listesi genişleyecek.